Anapogi Faale-Tusi Paia: Aisea e Anapogi ai Kerisiano ma Auala e Amata ai

Sa manatu Iesu o le a anapogi Ona soo—i na aso ma le taimi nei. Na Ia fetalai,

“A outou anapopogi, aua ne’i outou foliga faanoanoa e pei o tagata pepelo” (Mataio 6:16)

ma toe fai foi:

“A e oo mai ona po e aveeseina ai le faatoafaiava ia te i latou, ona latou anapopogi ai lea” (Mataio 9:15)

E lē o se mea e filifili i ai le olaga Kerisiano le anapogi; o se vaega e faʻamoemoeina ma taua o lo tatou tuuto atu iā te Ia. O le faa-Kerisiano faavae lea—o se aʻoaʻoga faaleagaga e tatau ona avea ma vaega o le olaga o tagata talitonu uma, ae lē na o se mea e tupu faafuaseʻi.

Ua tatou ola foi i se taimi faigata. E ala i le perofeta o Ioelu, ua valaau mai ai le Atua i Ona tagata: “O lenei lava,” ua fetalai mai ai le Alii, “ia outou toe foi mai ia te au ma o outou loto atoa, ma le anapogi ma le tagi ma le faanoanoa” (Ioelu 2:12). E le na o se valaau faaletagata lava ia ae o se valaau faatasi: “Ia outou ilia le pu i Siona, ia outou tala’i atu se anapogi paia, ia outou tala’i atu se faapotopotoga paia” (Ioelu 2:15). E ala i Lona Agaga, o loo fetalai mai ai le Atua i le Ekalesia i aso nei—ua oo i le taimi e anapogi ai, ia faamaulaloina i tatou lava, ma ia saili faatasi ia te Ia.

O le isi mafuaaga ona o lo tatou Atua o se afi e mu ai mea uma (Eperu 12:29). O le anapogi e lē faia ai le afi a le Atua; e fa’alatalata atu ai i tatou ia te Ia, ma mafai ai ona tatou fetaia’i atili ma Lona afioaga ma mea a le Agaga. E susunuina ai fo’i mea fa’alavelave ma le vaivai o le tino, ma fa’ateleina ai lo tatou lagona fa’aleagaga ma le fia ‘ai mo Ia. O le anapogi e fa’amalosia ai a’oa’iga fa’aleagaga uma—pe o le tatalo, tapua’iga, po’o le su’esu’eina o le Afioga a le Atua.

Ae ia tatou manino: e le fa'atauina mai e le anapogi se mea mo i tatou i le Malo o le Atua. O le faaolataga, amiotonu, ma le taliaina i luma o le Atua na fa'atauina atoatoa e Iesu Keriso i luga o le Koluse. "Ua mae'a" (Ioane 19:30). E leai se mea e fa'aopoopoina e le anapogi i le tau ua uma ona totogiina. Ae, o le anapogi e fa'atulaga ai i tatou e iloa atili mea ua uma ona fa'ataunu'uina e Iesu. E tatala atili ai o tatou loto i Lona afioaga ma mea uma e a tatou e ala i le galuega mae'a o le Koluse.

Ae sili i lo mea uma, o le mafuaaga autu tatou te anapogi ai o le alofa mo Iesu ma le fia iloa atili o Ia. Tatou te anapogi aua tatou te mananao ia sili atu lo tatou fia taumafa mo Ia nai lo se isi lava mea. Tatou te tuuese meaai ina ia alalaga leotele ai o tatou agaga: “Iesu e, o Oe o la’u areto o le ola, o Oe o lo’u tofi, ua lava Oe.” E le o le mauaina lea o Lona alofa—ae o le tali atu i Lona alofa ma le tuuto atu ma le loto atoa.

Mafuaaga Faale-Tusi Paia e Anapogi ai

O loo faaalia mai i le Tusi Paia le tele o mafuaaga ua anapogi ai le nuu o le Atua. O nisi nei o mafuaaga autu:

• Ia faamaulalo i tatou lava i luma o le Atua (Esera 8:21; Salamo 35:13).

• Ona o le naunauta’i e fa’aopoopo atu ia Iesu (Mataio 9:15).

• Ia toe foʻi atu iā te Ia i le salamo (Ioelu 2:12).

• Ina ia saili Lana ta’ita’iga ma le fa’atonuga (Galuega 13:2–3).

• Ia fa’amalosia le tatalo ma le fa’atoga (Neemia 1:4; Tanielu 9:3).

• Ina ia faatoilaloina taua faaleagaga (Mataio 17:21).

• Ina ia sauniuni mo le galuega faafaifeautalai ma le alualu i luma (Luka 4:1–14).

• Ina ia faalatalata atili atu i Lona afioaga (Iakopo 4:8).

E tusa lava pe lagona le mago o le anapogi pe tatou te lagona e leai se mea o tupu, ae o loo galue le Atua i mea e le vaaia: o loo i ai se mea o loo tupu i le Agaga.

E silafia e le Alii taulaga uma: o mea uma tatou te faia ma mea uma tatou te ʻaloʻalo ese mai le faia ona o le alofa ia te Ia. O le anapogi o se faʻafaigaluegaina i le lumanaʻi. Po o le a lava le mea tatou te faʻafaigaluegaina i le taimi nei, o le a tatou seleseleina mulimuli ane. A leai se isi mea, o le a tatou seleseleina atili Lona afioaga—ma o le taui sili lea o mea uma.

Itūaiga o Anapogi i le Tusi Paia

O le Anapogi a Tanielu: O se Anapogi Fa'aitiitiga Fa'ale-Tusi Paia

Tanielu 1:12; 10:2–3

Sa ʻalofia e Tanielu meaʻai suamalie, aano o manu, ma le uaina ma na o fualaau faisua, pi, ma le vai na ia ʻai. O le upu Eperu na faʻaaogaina o le zeraʿ—o lona uiga o mea e toto mai fatu (fualaau faisua, pi, saito, fualaʻau ʻaina). Sa na o fualaau faisua na ia ʻai ma inu vai. Semanu e aofia ai meaʻai e pei o:

• Lentils, pi, chickpeas, pi

• Saito atoa (karite, saito, millet, oati, atonu o le araisa) — ia matau: o ituaiga faʻaonaponei e GMO, e tele le faʻagasologa ma vave ona liua i le suka, o lea e le fautuaina ai i aso nei

• Fualaau 'aina (taimi, mati, vine, pomekaranete, apu, ma isi)

• Fualaau faisua (aniani, liki, kukama, la'au afu, ma isi mea faapena)

O se anapogi fa'aitiiti lea —e aveese ai nisi o mea'ai ae fa'atumauina pea le malosi o le tino.

Manatua: E fa'anoanoa, o nisi e manatu o le anapogi a Tanielu o se fa'atagaga e 'ai tele ai ona o mea'ai e "maloloina," ma liua ai se anapogi i se taumafataga tele. O le tele o nati, avoka, suāu'u, po'o fuala'au 'aina e tele ai le suka e mafai ona fa'aopoopoina ai kalori ma fa'aleagaina ai le fa'amoemoega o le anapogi. Ina ia tumau pea o se anapogi moni, taula'i atu i vaega fa'atauva'a, taumafataga faigofie, ma le 'ai ma le fa'aeteete ma le fa'amoemoega tatalo.

O le Anapogi a Eseta

Eseta 4:16

Sa valaau Eseta mo se anapogi atoatoa—leai se meaʻai ma leai se vai mo aso e tolu—aʻo leʻi faia se laasaga e lamatia ai le ola poʻo le oti. O se anapogi atoatoa poʻo se anapogi mago ma e faʻaalia ai le matuā faʻamaoni ma le faʻalagolago i le Atua. Soʻo se tasi e taumafai e fai se anapogi mago e tatau ona sauniuni muamua i ni nai aso o le 'ai mama, ona amata lea i le anapogi i le vai. A maeʻa aso e 2, aveese le vai.

Lapata'iga: O se anapogi atoatoa e mafai ona i ai ni tulaga lamatia. E o'o lava i tagata matutua malolosi e mafai ona mago i le vai i totonu o aso e tolu. E le talafeagai mo tamaiti, tagata matutua, fafine ma'itaga po'o fafine failele, po'o i latou e iai ni fa'afitauli tau soifua maloloina.

Ia Tu'u Iesu i le Ogatotonu o Lau Anapogi

O le anapogi e lē o le meaʻai, le malosi faaletino, po o le faʻamaeʻaina o se luʻitau faaleagaga. O se avanoa e faʻaloaloa ai i tatou lava i luma o le Atua, aveese mea faʻalavelave, ma tuʻuina atu le gauai sili atu i le tatalo, Tusitusiga Paia, salamo, tapuaʻiga, ma le faʻatoga.

Tatou te lē anapogi e maua ai le alofa o le Atua, faʻatau ai Lona finagalo malie, pe faʻamaonia ai lo tatou faʻaleagaga. O mea uma tatou te maua mai le Atua na faʻatauina e Iesu Keriso e ala i le Koluse. O le anapogi e fesoasoani e faʻatulaga ai o tatou loto e saili atu ia te Ia ma le faʻamoemoe ma iloa atili ai mea ua Ia saunia mo i tatou.

O le taui sili o le anapogi e lē o se tali faapitoa i le tatalo, aafiaga faaleagaga, po o se alualu i luma faaletagata lava ia. O le taui sili o Iesu lava Ia.

O a Mea e Tatau Ona Tatou Faia A o Anapogi?

E tatau i le anapogi ona fa'atupuina se avanoa mo le Atua, ae le na'o le tu'ua o se avanoa gaogao i le mea sa iai muamua mea'ai.

Faaaoga le taimi e masani ona e faaaluina e sauniuni ai ma 'ai ai taumafataga e:

• Tatalo ma faatalitali filemu i luma o le Alii.

• Faitau ma mafaufau loloto i le Tusi Paia.

• Ia tapua'i ia Iesu.

• Ole atu i le Agaga Paia e suʻesuʻe lou loto.

• Salamo i soo se mea Na te faaalia mai.

• Fa'amagalo atu i ē na fa'amanu'alia oe.

• Saili se faaleleiga pe afai ua malepelepe fegalegaleaiga.

• Tatalo mo lou aiga, ekalesia, aai, ma le atunuu.

• Faalogo i le taitaiga a le Atua ma tali atu i le usiusitai.

O le anapogi e aunoa ma le tatalo e mafai ona avea ma mea e sili atu nai lo le 'alo 'ese mai mea'ai. O le anapogi faale-Tusi Paia e liliu atu ai o tatou mafaufau i le Atua.

Anapogi ma le Lotomaulalo

Na lapata’i mai Iesu e uiga i le anapogi ina ia iloa e isi:

“A o oe, pe a e anapogi, ia uu lou ulu, ma fufulu ou mata; ina ne’i iloa e tagata ua e anapogi, na o lou Tamā o i le mea lilo; o lou Tamā fo’i o lē silasila i le mea lilo, na te avatu se taui iā te oe.”—Mataio 6:17–18

Aua le fa'aaogaina le anapogi e fa'atusatusa ai oe i isi pe fa'afoliga ai e sili atu lou fa'aleagaga.

Atonu e anapogi se tasi tagata mo na o le tasi le taumafataga. Atonu e anapogi le isi mo le aso e tasi, ni nai aso, pe sili atu foi. Atonu e faia e nisi se anapogi e le atoatoa ona o le soifua maloloina, matua, maʻitaga, vailaʻau, poʻo isi tiutetauave.

O le fesili tāua e lē faapea:

“Pe faigata ea la’u anapogi e pei o le anapogi a se isi tagata?”

O le fesili tāua lenei:

“Pe o oʻu sailia ma le faamaoni Iesu ma usiusitai i mea o loo Ia fetalai mai ai ia te aʻu?”

E Tatau Ona Fa'atasi le Anapogi ma le Usiusita'i

E lē fiafia le Atua i le anapogi i fafo pe afai o loo faamaualuluga pea o tatou loto, e lē faamagalo, e lē tonu, pe fouvale.

O loo faaalia i le Isaia 58 o le anapogi moni e aofia ai le sili atu nai lo le taofia o meaʻai. E aofia ai le liliuese mai sauaga, tausia o e o loo manaomia le fesoasoani, tatalaina o noataga o le amioleaga, ma le ola i le alofa ma le amiotonu.

E fa'afeso'ota'i fo'i e Ioelu le anapogi ma le toe fo'i moni atu i le Atua:

“A o lenei lava,” o loo fetalai mai ai Ieova, “Ia outou toe foʻi mai iā te aʻu ma o outou loto atoa, ma le anapogi, ma le tagi, ma le faavauvau; ia outou saeia o outou loto, ae lē na o o outou ofu.”—Ioelu 2:12–13

O le sini e lē na o se taulaga i fafo. E finagalo le Atua i se loto ua nutimomoia, ua gaua’i atu, ma ua naunau e sui.

A o e anapogi, ole atu i le Alii:

• E i ai se tasi e manaʻomia ona ou faʻamagaloina?

• Pe i ai se tasi e tatau ona ou ole atu i ai mo se faamagaloga?

• Pe i ai ea se agasala ua ou faamagaloina?

• Pe i ai se vaega o loʻu olaga ua ou musu e lafoai?

• E iai se tasi e tatau ona ou fesoasoani i ai?

• Pe i ai se faatinoga o le usiusitai ua ou faatuai?

O le anapogi moni e tatau ona fua mai ai le alofa tele mo le Atua ma le usiusitai tele atu ia te Ia.

Aua le Suia le Tasi Fa'alavelave i le Isi

E mafai ona taofi le 'ai a'o fa'aauau pea ona fa'atumuina taimi filemu uma i ala o faasalalauga faaagafesootai, faafiafiaga, tala fou, galuega, po'o isi mea fa'alavelave.

Mafaufau e fa’aitiitia so’o se mea e fa’atumulia pea i lou mafaufau ma taofia ai oe mai le gaua’i atu i le Atua.

E ono aofia ai:

• Ala o faasalalauga faaagafesootai.

• Televise ma faafiafiaga.

• Fa'aaogāina lē mana'omia o le initaneti.

• Soona tele o le fa'aaogaina o tala fou.

• Fa'atauga.

• Taaloga.

• Gaoioiga e alu ai le tele o le taimi.

• Talanoaga e faʻamalosia ai le faitala, faitioga, poʻo le leai o se fiafia faaleagaga.

O le fa’amoemoega e lē na’o le tu’ua o mea, ae ia faia se avanoa mo Iesu.

Anapogi ma Isi pe a Mafai

E matuā patino lava le anapogi, ae o loʻo faʻaalia foʻi i le Tusi Paia le anapogi faʻatasi o nuʻu atoa.

Na valaʻauina e Ioelu se faʻapotopotoga paia. Na talosagaina e Eseta tagata Iutaia e anapopogi faʻatasi. I le Galuega, na tapuaʻi ma anapogi ai taʻitaʻi o le ekalesia aʻo latou sailia le taʻitaʻiga mai le Aliʻi.

E mafai e aiga, vaega toalaiti, ekalesia, ma faifeau ona malilie e saili faatasi le Atua a'o fa'atagaina tagata ta'ito'atasi e filifili le ituaiga anapogi e talafeagai mo i latou.

E mafai e le anapogi fa'apisinisi ona fesoasoani e fa'atupuina:

• Lotogatasi.

• O le fia'ai fa'aleagaga fa'atasi.

• Faaleleiga.

• Fesoasoani malosi atu.

• Ia sili atu le mataala i le taitaiga a le Atua.

• O se tali fa'atasi o le salamo ma le usiusita'i.

Ae ui i lea, e le tatau ona faamalosia se tasi, tausalaina, pe taulimaina o se tagata e itiiti lona faaleagaga ona o le ituaiga po o le umi o lana anapogi.

E Faapefea Ona E Amata?

Ia faatulaga se taimi i luma o le Alii ma fesili atu ia te Ia pe faapefea ona Ia finagalo e te anapogi ai. Filifili se ituaiga ma se umi e mafai ai ona e saili atu ia te Ia ma le faamaoni ma le faautauta.

A'o le'i amataina:

1. Ia iloa lou fa'amoemoega fa'aleagaga.

2. Filifili po'o afea e amata ai ma fa'ai'u ai le anapogi.

3. Ia faatulaga ni taimi faapitoa mo tatalo ma le Tusi Paia.

4. Aveese mea e faalavelave ai e le manaʻomia.

5. Saunia lou aiga pe auaiga pe a manaʻomia.

6. Tusi i lalo tagata ma tulaga o le a e tatalo ai.

7. Ole atu i le Atua e faaali mai soʻo se mea e tatau ona suia i lou olaga.

8. Aua le faatali se’ia e lagona ua e saunia atoatoa. Amata i le lotomaualalo ma le faatuatua.

O se Tatalo A'o Le'i Amata

"Iesu e, o Oe o le Areto o le Ola ma loʻu manaʻoga sili ona loloto. Ou te lē anapogi e maua ai Lou alofa pe faʻamaonia ai loʻu tuuto, ae ona o loʻu manaʻo e iloa atili Oe. A o ou anapogi, suʻesuʻe loʻu loto ma faʻaali mai soʻo se mea e faʻanoanoa ai Oe. Foaʻi mai ia te aʻu le alofa tunoa e salamo ai, faʻamagalo, usiusitaʻi, ma tuʻuina atu vaega uma o loʻu olaga i Lau taitaiga. Aveese mea faʻalavelave, faʻalolotoina loʻu fiaʻai mo Lou afioaga, ma aʻoaʻo aʻu e faʻalogo atili i Lou siʻufofoga. Ia avea lenei anapogi ma fua tumau i loʻu olaga, loʻu aiga, laʻu ekalesia, ma i latou o loʻo ou tatalo i ai. Iesu e, ia avea oe ma totonugalemu, le faʻamoemoega, ma le taui o laʻu anapogi. Amene."

E te Mana'o e Vave Ona Fa'asusu?

O lenei itulau e taulaʻi i le faʻamoemoega faaleagaga ma le faʻa-Tusi Paia o le anapogi.

Mo faʻamatalaga aogā e uiga i le sauniuniga, faʻasusuina o le tino, aafiaga faaletino, faʻailoga lapatai, ma le auala e taofia ai se anapogi umi, faitau la matou punaoa eseese:

Anapogi i le Vai: Sauniuniga Aogā ma Taiala Saogalemu

Auai i le 21 Aso o le Faapaiaga

Auai faatasi ma soo o Iesu i le lalolagi atoa mo le 21 Aso o le salamo, anapogi, tatalo, lotogatasi, ma le faapaiaina, e amata atu ia Setema 11 o le tausaga nei.

I le gasologa o nei aso e luasefulutasi, o tagata taʻitoʻatasi, aiga, ekalesia, auaunaga, ma faʻalapotopotoga Kerisiano o le a latou saili faʻatasi i le Atua, toe foʻi atu i lo latou uluaʻi alofa, ma saunia o latou loto e avea ma nofoaga e afio ai Lona afioaga.

A e lesitala, o le a e mauaina le Taiala atoa mo Aso e 21 ma punaoa faale-Tusi Paia uma o loo maua i la matou faletusi.

AUAI E LEAI SE TOTOGI & MAUA PUNA'OA UMA