Aiseā e Tatalo ai i le Afioga a le Atua? O se Taiala Faale-Tusi Paia i le Tatalo i Tusitusiga Paia
Fa'atomuaga
O le tatalo o se tasi o avanoa silisili ua tuuina mai e le Atua i Lana fanau. O le tatalo tatou te tapuai atu ai ia te Ia, faailoa atu lo tatou alofa mo Ia, fautua mo isi, ma auai i Lana galuega i le lalolagi. Ae ui i lea, e toatele tagata talitonu faamaoni e fesili i se fesili taua: "Aisea e tatau ai ona ou tatalo e faaaoga le Tusi Paia? E le lava ea le na o le tautala mai lo'u loto?"
E mautinoa lava o loo uunaia i tatou e le Tusi Paia e sasaa atu o tatou loto i luma o le Atua (Salamo 62:8). O le tatalo faamaoni e le o se mea e fai soo ai ni fuaiupu po o ni upu faalelotu gaogao. I le taimi lava e tasi, o loo faaalia mai e le Tusi Paia se mamanu uiga ese e le amanaiaina e le toatele o Kerisiano. I le Tusi Paia atoa, sa tatalo soo tagata o le Atua e tusa ai ma Lana Afioga. Sa faia e Iesu. Sa faia e le au aposetolo. Sa faia e le Ekalesia anamua.
E lē tatau ona tatou te’i i lenei mea. Afai o loo faaalia mai e le Tusi Paia uiga o le Atua, Ana folafolaga, ma Lona finagalo, o lona uiga e leai se isi faavae e sili atu ona lelei e faavae ai a tatou tatalo.
O le tatalo i le Afioga a le Atua e lē suia ai se talanoaga patino ma le Atua. Ae, e faʻatumuina ai a tatou tatalo i Lana upu moni, faʻafetaui o tatou loto i Ana fuafuaga, faʻamalosia lo tatou faʻatuatua, ma aʻoaʻoina i tatou e tatalo e pei ona Ia finagalo ai. E suia ai le tatalo mai le na o le faʻaalia o o tatou mafaufauga i le malilie i le finagalo ma le finagalo o le Atua.
O le Afioga a le Atua o loʻo Faʻaalia Mai ai le Finagalo o le Atua
O se tasi o luʻitau sili ona tele e feagai ma ē talitonu i le tatalo, o le iloa lea pe o latou tatalo e tusa ai ma le finagalo o le Atua. E masani ona tatou fesili ifo, "O le finagalo ea lenei o le Atua? Pe o oʻu ole atu ea mo se mea e faamamaluina ai o Ia?"
O Tusitusiga Paia e maua ai le tali auā o loo faaalia mai ai le finagalo o le Atua. O loo faaalia mai ai mea e finagalo i ai o Ia, mea ua Ia folafola mai, mea ua Ia poloai mai ai, ma mea ua Ia finagalo e faataunuu i Ona tagata. Na tusia e le aposetolo o Ioane:
1 Ioane 5:14–15 — "O lenei fo‘i le loto tele ua tatou maua i ona luma, pe afai tatou te ole atu ai i se mea e tusa ma lona finagalo, e fa‘afofoga mai o ia ‘iā te i tatou. Afai fo‘i tatou te iloa e fa‘afofoga mai o ia ‘iā te i tatou i mea uma tatou te ole atu ai, ‘ua tatou iloa ai ‘ua ia te i tatou mea tatou te ole atu ai ‘iā te ia."
Ia mātau o lo tatou mautinoa e lē o faavae i o tatou lagona po o manaoga faaletagata lava ia ae o le finagalo faaalia o le Atua. O le tele o lo tatou iloa o Lana Afioga, o le tele foi lena o lo tatou mautinoa o loo tatou ole atu mo mea e fiafia i ai o Ia.
O se tasi lea o māfuaaga e matuā mamana ai le tatalo i Tusitusiga Paia. Nai lo le mafaufau pe o ogatasi a tatou talosaga ma le finagalo o le Atua, tatou te amata i mea ua uma ona Ia fetalai mai ai. E faafouina e Lana Afioga o tatou mafaufau (Roma 12:2), e fa'atulagaina o tatou mana'oga, ma a'oa'o i tatou e mua'i saili Lona malo nai lo o tatou lava malo.
A o tatou faatumuina a tatou tatalo i Tusitusiga Paia, tatou te faasolosolo malie lava ona taofia le ole atu i le Atua e faamanuia a tatou fuafuaga ma amata ona ole atu ia te Ia e faataunuu Ana fuafuaga e ala ia i tatou.
Sa Tatalo Iesu ma le Ekalesia Muamua i le Afioga
Atonu o le māfuaaga sili ona malosi e tatalo ai i le Afioga a le Atua e faapea: o Iesu lava na faia.
I le taimi atoa o Lana galuega faalelalolagi, sa soifua ai Iesu ma le faalagolago atoatoa i Lona Tamā ma sa faaauau pea ona ia faaalia le tulaga tutotonu o le Tusi Paia.
Ina ua tofotofoina o Ia e Satani i le vao, e le’i faalagolago Iesu i mafaufauga faaletagata po o finauga faalelagona. E faatolu ona Ia tali atu i upu lava e tasi:
Mataio 4:4 — "Ua tusia..."
Sa faavae le pule i le Afioga a le Atua.
E ui lava i le taimi na mafatia ai i luga o le satauro, o tatalo mulimuli a Iesu na faamaumauina na atagia mai ai le Tusi Paia.
Mataio 27:46 — "Loʻu Atua e, loʻu Atua e, se ā le mea ua e tuulafoaʻi mai ai aʻu?" (Salamo 22:1)
Luka 23:46 — “Lo’u Tamā e, ou te tu’uina atu lo’u agaga i ou aao!” (Salamo 31:5)
I Ona mafatiaga aupito sili, sa tumu Lona finagalo i le Afioga a le Atua.
Sa faaauau pea lava lea mamanu i le Ekalesia anamua.
Ina ua uma ona faamata’uina Peteru ma Ioane e taitai lotu, sa faapotopoto le au talitonu e tatalo (Galuega 4:23–31). Nai lo le amata i le fefe pe faamatala mea uma o loo faia e o latou fili, sa latou tapuai muamua i le Atua o Lē na Foafoaina Mea, ona sii mai lea o le Salamo 2, ma iloa ai ua uma ona valoia i le Tusi Paia le teteega o loo latou feagai.
Ona faatoʻā tuʻuina atu lea o la latou talosaga:
Galuega 4:29 — "O lenei, le Ali‘i e, ia e silasila i la latou taufa‘amata‘u mai; ma ia e foa‘i mai i au ‘au‘auna, ‘ina ‘ia latou tautala atu i lau afioga ma le loto tele."
Sa faatumulia la latou tatalo i Tusitusiga Paia ma taulaʻi i fuafuaga a le Atua nai lo o teteega faaletagata.
I le Feagaiga Fou atoa tatou te maua ai lenei lava mamanu i taimi uma. Sa faatagaina e le nuu o le Atua Lana Afioga e faatulaga le ala na latou tatalo ai auā sa latou malamalama o Ana folafolaga, Lana upumoni, ma Lona finagalo e saunia ai le faavae sili ona malosi mo tatalo uma.
Tatalo mo le Tali, Ae le o le Faafitauli
O se tasi o mamanu sili ona mataʻina i le galuega a Iesu ma le Ekalesia anamua e lē gata i mea na latou tatalo ai, ae faapea foi i mea latou te leʻi tatalo ai.
A tatou faitau i Evagelia ma le tusi o Galuega, tatou te lē vaaia ai Iesu po o le au aposetolo o loo faia le pouliuli ma totonugalemu o a latou tatalo. Sa latou iloa lelei lava le moni o Satani, temoni, agasala, sauaga, ma le leaga, ae sa tumau pea lo latou mafaufau i le Tama, Lona malo, ma Lana Afioga.
Ina ua faaosoosoina e Satani ia Iesu, sa faigofie lava ona Ia tali atu:
Mataio 4:4 — "Ua tusia..."
Sa ia tali atu i le upu moni a le Atua.
Ina ua feagai le Ekalesia anamua ma sauaga, sa latou le faaaluina a latou sauniga tatalo e faamatala ai mea uma sa faia e le fili. Sa latou tautino atu le pule silisili ese a le Atua, tatalo i Lana Afioga, ma ole atu mo le lototele e faaauau ai ona faataunuuina Lana misiona (Galuega 4:24–30).
E oo lava i le taimi na fetaiai ai Iesu ma temoni, sa matua tuusao lava Ana poloaiga.
Mareko 1:25 — "A ua vavao atu Iesu ia te ia, ua faapea atu, ‘Inā faalologo ia, ma e alu i fafo ia te ia.’"
E le’i fa’amamafa lava le fa’asilisiliina o le pouliuli po’o le faia o ni talanoaga uumi ma le leaga. Na tumau pea le fa’amamafa i le pule a Keriso.
O lenei mea e aʻoaʻoina ai i tatou i se mataupu faavae taua. O le tatalo faale-Tusi Paia e lē o le faʻateleina o le faʻafitauli. Ae o le malilie i le tali a le Atua. Na tusia e le aposetolo o Paulo:
2 Korinito 3:18 — "O i tatou uma foʻi, o loʻo vaʻavaʻai atu i le mamalu o le Aliʻi ma o tatou mata e lē ufiufia, ua liua ai i tatou i lona lava foliga..."
O mea tatou te vaavaai i ai i taimi uma e faʻaalia ai po o ai i tatou e avea ai.
Afai e faatumulia pea o tatou mafaufau i le pouliuli, le fefe, ma mea uma o loo faia e le fili, e faasolosolo malie ona faatumulia o tatou mafaufau i na mea. Ae afai e taulai atu o tatou mafaufau ia Keriso, Ana folafolaga, Lona malo, ma Lana Afioga, e liua i tatou e le Agaga Paia i Ona foliga.
E lē fa’apea ai ua tatou lē amana’iaina le taua fa’aleagaga. O lona uiga tatou te tau ai e pei ona faia e Iesu—e ala i le tutu i luga o le upu moni a le Atua ma folafola atu Lana Afioga. O lo tatou fa’atuatuaga e lē fa’avae i le tele o le fa’afitauli ae i le silisili ese o lo tatou Fa’aola.
Auala e Tatalo ai i le Afioga a le Atua
E matuā faigofie lava le tatalo i le Tusi Paia. Amata i le faitauina malie o se fuaitau puupuu ma ole atu i le Agaga Paia e fesoasoani ia te oe ia malamalama i mea o loo faaalia mai ai e uiga i le uiga o le Atua po o Lona finagalo. Ona liliu lea o na upumoni i se tatalo faaletagata lava ia po o se tautinoga.
Faapea la e te fia tatalo mo lou aiga mai le Efeso 1:17:
"...ina ia foa'iina atu e le Atua o lo tatou Ali'i o Iesu Keriso... ia te outou le Agaga o le poto ma le fa'aaliga i le poto e uiga ia te ia."
Ona e tatalo lea:
"Tama e, ou te ole atu ia e foaʻi mai i tagata o loʻu aiga le agaga o le poto ma le faʻaaliga ina ia latou iloa atili ai Oe. Ia e faʻaali mai Iesu Keriso ia i latou. Ia tatala o latou mata i Lau upu moni ma tosina atu i latou i se mafutaga vavalalata ma Oe."
O se tasi o ki i le tatalo i le Afioga a le Atua, o le faia lea o se tatalo faapitoa. Nai lo le tatalo i se faaupuga lautele, ia faatatau folafolaga a le Atua i le tagata, aiga, ekalesia, aai, po o le atunuu o loo e aioi atu i ai. Ia ta’u muamua a o le’i folafolaina atu le Tusi Paia. Sa tatalo faapitoa le ekalesia anamua, ma i le Tusi Paia atoa tatou te maua ai tagata talitonu o loo aumaia ni talosaga maoti i luma o le Alii.
O le isi faʻataʻitaʻiga, o le faʻaaogaina lea o le Mau lava e tasi:
"Tama e, ou te ole atu ia e foaʻi mai i tamaiti i lenei aai o __________ (taʻu le aai) le agaga o le poto ma le faaaliga ina ia latou iloa atili ai Oe. Faaali mai Iesu Keriso ia i latou."
Ua faamanatu mai foi e le Tusi Paia ia i tatou o loo tauaveina e le Afioga a le Atua Lana pule. I le talanoa e uiga i agelu, ua tautino mai e le faisalamo:
Salamo 103:20 — "Ia vivii atu iā Ieova, o outou ana agelu, o outou malolosi o ē faia lana afioga, o ē usiusitaʻi i lona siʻufofoga."
O le mafuaʻaga lea, tatou te lē na o le faʻaalia o o tatou lava manaʻoga pe a tatou tatalo i le Tusi Paia. O loʻo tatou folafola atu le finagalo faaalia o le Atua ma malilie i mea ua uma ona Ia fetalai mai ai. A o tatou folafola atu Lana Afioga i le faatuatua, ua tatou auai i mea ua Ia finagalo e faataunuu i le lalolagi.
E mafai ona e tatalo i le fuaitau lava lea e tasi mo lou aiga, lau ekalesia, lou 'a'ai, lou atunu'u, faifeautalai, faife'au, ta'ita'i o malo, po'o so'o se tasi ua tu'uina e le Ali'i i lou loto.
Ia mātau e te lē na o le toe taʻua o se fuaiupu. O loʻo e malie i le mea ua uma ona folafola mai e le Atua o Lona finagalo lea.
A o e faaauau pea ona faia lenei mea, o le a atili ai ona e masani i le Tusi Paia, o le a malosi ai lou faatuatua, ma o le a faateleina ona ogatasi au tatalo ma le finagalo o le Atua.
Faaiuga
Ua foaʻiina mai e le Atua ia i tatou se meaalofa ofoofogia i Lana Afioga. E ala mai i lea, ua Ia faaalia mai ai Lona uiga, Ana folafolaga, Lona poto, ma Lona finagalo. A tatou tatalo e tusa ai ma le Tusi Paia, tatou te le o taumafai e faatauanau le Atua e fai se mea e leʻi finagalo i ai o Ia. O loo tatou auai faatasi ma Ia i mea ua uma ona Ia faaalia mai.
Ia fa'ateleina lou fa'atulagaina o au tatalo e le Afioga a le Atua, ia fa'atotonugalemu ia Iesu Keriso, ma ia taula'i atu i Lona malo. A'o e fa'atumuina lou loto i Tusitusiga Paia, o le a e le gata ina maua ai le mautinoa tele i le tatalo, ae o le a e maua ai fo'i se mafutaga loloto ma Lē na musuia itulau ta'itasi o Lana Afioga.
Ia Faaauau Pea Ona Tuputupu Aʻe i le Tatalo
O le aʻoaʻoina o le tatalo i le Afioga a le Atua e lē o le taulotoina o se metotia—ae o le aʻoaʻoina lea o le tatalo e pei ona tatalo ai Iesu, le ʻau aposetolo, ma le Ekalesia anamua: ma loto ua tuʻuina atu i le Atua ma mafaufau ua faatumulia i Lana upumoni.
Mo se fesoasoani ia te oe e amata ai, ua matou saunia se faaputuga o Tatalo Faaaposetolo e aumai sa’o mai Tusitusiga Paia. O nei tatalo faale-Tusi Paia e mafai ona fesoasoani ia te oe e tatalo mo lou aiga, ekalesia, aai, atunuu, ma atunuu e ala i le tatalo ma le mautinoa i le finagalo faaalia o le Atua.
Afai e te fia suʻesuʻe atili, matou te valaʻaulia oe e auai faʻatasi ma tagata talitonu mai le lalolagi atoa i Aso e 21 o le Faʻapaiaina i le Lalolagi Atoa. I le taimi o nei aso e luasefulutasi, e faitau selau afe Kerisiano mai le tele o atunuʻu na latou faʻatulagaina se taimi e faʻamaulalo ai i latou lava i luma o le Aliʻi e ala i le tatalo, salamo, anapogi, ma le sailia faʻatasi o Lona afioaga.
A e lesitala, o le a e mauaina fua le avanoa e faʻaaoga ai la matou faletusi o punaoa faʻale-Tusi Paia, taʻiala aogā, ma meafaitino ua mamanuina e fesoasoani ia te oe e tuputupu aʻe ai i lau savaliga ma Keriso i aso e 21.
“Afai e faamaulalo loʻu nuu o e ua taʻua i loʻu igoa, ma tatalo, ma saili mai ia te aʻu, ma liliuese mai o latou ala leaga, ona ou faalogo ai lea mai le lagi, ma faamagalo a latou agasala, ma faamaloloina lo latou nuu.” — 2 Nofoaiga a Tupu 7:14 (ESV)
